Geri Dönüşüm Rehberi

Outdoor Ekipmanları Dendiğinde Mutlaka İncelemeniz Gereken Markalar
Eylül 18, 2018
belgesel, doga
Doğayla Bağımızı Hatırlatan Belgesel: Ashes and Snow
Ekim 4, 2018

Günlük hayatımızda, hayatta kalma döngüsünde devam ettiğimiz her an arkamızda bir takım izler bırakıyoruz. Bu konuda ne kadar hassas olursak olalım, çevreye olan zararımızın tamamen önüne geçecek bir yöntem yok. Fakat herşeye rağmen, hassas bir insan olmayı tercih etmek ve çevreye karşı duyarlı davranmak, olması gereken davranış biçimi. Bu erdemi paylaşmak isteyenlerle, birkaç küçük nokta paylaşmak istedik.

geri donusum, cop, cevre

Çöpler ya da atıklar, biz hayatımıza devam ederken geride bıraktığımız ve artık kullanmayacağımız maddeler. Biz onları geride bırakıyoruz fakat, onlar bizim hayatımızdan birden buharlaşarak çıkmıyor. Peki ne oluyor?Aslında pek bir değişim geçirdiklerini söyleyemeyiz. Çoğunlukla bıraktığımız yerde öylece kalıyorlar. Ta ki; rüzgar, yağmur veya bilinçli biri tarafından yerleri değiştirilinceye kadar. Yerleri değiştirildiğinde de, yeni yerlerinde var olmaya devam ediyorlar. Yani, çöpler geride bir türlü bırakamadığımız insanoğluna ait çirkin izler dersek, çok da yanlış olmaz.

Artık kullanmasak bile, bizimle birlikte yaşamaya devam eden tüm bu çöpler, çevreye doğrudan etki ediyorlar. Çöpün çevreye olan etkileri ile ilgili kapsamlı bir bilgi almak isterseniz, daha önceden değindiğimiz şu yazıya bakabilirsiniz. Çöpün bir problem olduğu dünyamızda, çöpsüz bir hayat düşlememiz biraz hayalperest bir düşünce olabilir. Tabi, bu durumun bir çözümü yok değil!

Kişisel Çöpünüzü Azaltın

geri donusum, cevre

Çevre kirliliğini önlemek adına atmanız gereken en birinci adım, elbette ki birey olarak çıkardığınız çöp miktarını azaltmaya çalışmaktır. Bu mümkün mü demeyin, çünkü evet, bu mümkün. Hem de hiç de zor değil. Birey başına düşen atık miktarını azaltmak adına yapılması gereken en temel aktivitelere örnek verelim:

  • Alışveriş yapmaya bez çantayla gidin, naylon poşet kullanımını azaltın. Hatta mümkünse, tamamen bırakın.
  • Evden çıkarken su mataranızı yanınıza alın. Böylece susadığınızda bir şişe su almak yerine, çantanızdaki matarayı kullanabilirsiniz.
  • Gün içerisinde tükettiğiniz çay-kahve gibi içecekleri kendi mataranızda alabilirsiniz.
  • Aldığınız ürünlerin ekstra ambalaj içermemesine dikkat edin.
  • Daha az tüketebilirsiniz. Aslında burada, ihtiyacınız olmayan şeyleri almamanızı kastediyoruz. Örneğin, 10. kazağınızı almak. Aynı şekilde, henüz çalışan bir elektronik cihazınızı değiştirmek vb.

Yukarıdaki örnekler, atık fazlalığını önlemek adına yapabileceğiniz birkaç ufak davranış değişikliği. Bir de, ulusal, yerel ve hatta uluslararası boyutta yapılacaklar var tabii. Bunların en önemlilerinden biri, geri dönüşüm.

Geri dönüşüm, atıkların yeniden kullanımına olanak tanıyan bir dizi işlem anlamına geliyor. Bu işlemler süreci de bireyden başlayarak, yerel, ulusal ve uluslararası bir boyuta evriliyor. En basit olarak, eski ayakkabınızı saksı yapmanız bile, bu sürece dahil olan bir işlem. Fakat, daha büyük boyutta düşündüğümüzde sonuçların çok daha büyük olduğunu görebiliriz. Örneğin, katı atıklarımızın neredeyse %90’ının yeniden kullanabileceğimizi biliyor muydunuz? Buna bağlı olarak, geri dönüşüm sonuçları da gözle görülür farklar yaratıyor.

Örneğin;

  • 1 plastik şişeyi geri dönüştürerek; 6 saat yanabilecek 60W’luk bir ampul için yeterli enerjiden tasarruf ediliyor. Ayrıca, daha önce geri dönüştürülmemiş plastik reçineyi geri dönüştürmek %40 daha az enerjiye mal olur.
  • 1 ton kağıdı geri dönüştürmek; 17 ağacın kesilmesini engelleyebilir. Aynı zamanda, 2583 litre yağ, 26.497 litre su, 2523 litre çöp yığınını kurtarır.
  • 1 alüminyumun geri dönüştürülmesi 2 saat izleyeceğimiz televizyonun enerjisinden tasarruf edebilir. Alüminyumu geri dönüştürerek yeni bir alüminyumu işlerken harcanan enerjiden %95 oranında tasarruf edebilir.

Madem, insanoğlu olarak doğada belli belirsiz yaşayamıyoruz, o zaman sorumlusu olduğumuz çöpleri geri dönüştürmeye, tekrar kullanmaya zorlayabiliriz. Ülkemizde geri dönüşüm yoğun olarak yapılmasa da, uygulanan bir süreç. Çöplerin, geri dönüşüme girmemesinin en büyük nedenlerinden biri de; bu şekilde ayrıştırılmamaları. Bildiğiniz gibi, her şehirde çöpleri ayıran toplayıcılar var. Sokak toplayıcıları; çöpleri ayrıştırarak geri dönüşüm için uygun olan çöpleri satıp, geçimlerini sağlıyor. Eğer siz de, çevreye olan saygınızı bir adım daha atarak göstermek istiyorsanız, o ikinci adım çöpleri evlerinizde de ayrıştırmak olabilir. Yapacağınız bu davranış, çevrenizde de farkındalık yaratacaktır. Belki gözlemlemesi biraz zor olabilir ama, mahallenizdeki toplayıcıların bile farkına varacağını söyleyebiliriz.

Geri Dönüşüm Adımları

geri donusum, cevre

Çöpü, genel olarak çöp diye isimlendirsek de aslında hepsi çöp değil. Zaten çöp olmadıkları için geri dönüşüme müsaitler. Dolayısıyla, farklı sınıflandırmalara giren atıkları, ayrı ayrı biriktirirsek, dünyaya geri kazandırılmaları da o kadar kolay oluyor.

SİYAH – Artıklar

Bu gurupta yer alan atıklar, tam manasıyla çöpler ve geri dönüştürülemiyorlar. Dolayısıyla bu gurup ne kadar az olursa o kadar iyi. Bu artık çöpler, her yerde siyah poşet- çöp konteynerlerinde biriktirilmelidir.

  • Sigara izmaritleri
  • Kül
  • Süpürge makinası torbası
  • Bebek bezleri
  • Hijyenik pedler.
  • Kirli kağıtlar
  • Duvar kağıt artıkları
  • Kırılmış porselen ve seramik
  • Kurumuş duvar boyaları

BEYAZ/YEŞİL/KAHVE – Camlar

Camlar, genel olarak geri dönüşüme uygun olsalar da, bazı cam atıklar geri dönüşüm için uygun değildir. Cam atıklar her yerde, beyaz, yeşil ve kahve rengindeki cam konteynerlerinde biriktirilir. Böylece camları rengine göre ayırabilirsiniz. Eğer evde cam biriktiriyorsanız, karton kutuları kullanabilirsiniz.

Geri dönüşüme uygun camlar:

  • Şişeler
  • Kavanozlar
  • Bardaklar

Geri dönüşüme uygun olmayan camlar:

  • Ayna
  • Pencere camı
  • Porselen
  • Seramik
  • Ampul

MAVİ – Kağıtlar

Kullandığımız pek çok kağıt, diğer atıklar gibi geri dönüşüme uygun. Bu konuda en fazla yol katedilmiş olan atık da kağıt zaten. Pek çok iş yerinde ve kamu alanında, kağıtlar için olan mavi geri dönüşüm konteynerleri bulunuyor. Fakat bu, elimize geçen bütün kağıtları oraya atabileceğimiz anlamına gelmiyor. İşte geri dönüşüme uygun olan ve olmayan kağıt atıklar.

Geri dönüşüme uygun kağıtlar:

  • Gazeteler, mecmualar
  • Prospektüsler ve kataloglar
  • Okul defterleri
  • Yazı kağıtları
  • Kartonlar, yumurta kutuları, sigara kutuları (sadece kutular)
  • Kağıt torbalar

Geri dönüşüme uygun olmayan kağıtlar:

  • Süt veya içecek kutuları
  • Bebek bezleri
  • Kullanılmış kağıt mendiller
  • Hijyenik kağıtlar
  • Artık duvar kağıtları

KAHVE RENGİ – Bio Atıklar

Atıkların başka bir boyutu da, ıslak çöpler. Bu çöpler, genel olarak besin artıkları olarak isimlendirebilir. Mantıken düşündüğümüzde, beslendiğimiz şeylerin artıklarının da besleyici değerinin olması gerekiyor ki aslında tam olarak böyle. Şayet bir bahçeniz varsa ve çeşitli bitkiler yetiştiriyorsanız, besin artıklarınızı kolayca kompost gübre yapabilirsiniz. Üstelik kompost gübre, parayla aldığınız pek çok gübreden çok daha etkilidir. Aynı şekilde bio atıklardan elektrik bile üretilebilir. Bu atıkları toplamak için de, kahve rengi konteynerler kullanılır. Evinizde de, kahve rengi çöp poşetini kullanabilirsiniz.

Geri dönüşüme uygun bio atıklar:

  • Sebze, meyve ve yumurta artıkları
  • Ambalajsız çürük gıda maddeleri
  • Kahve filtreleri ve çay poşetleri
  • Yemek artıkları
  • Çiçek ve bitki parçaları
  • Çim, ağaç yaprakları
  • Ağaç dalları

geri donusum, cevre, cop

SARI – Plastik, Maden veya Karışık Maddeler

En fazla ürettiğimiz atık tipini; plastik, alüminyum ve diğer karışık malzemelerden oluşan atıklar oluşturuyor. Ne şanslıyız ki, bunlar da geri dönüşüme uygun maddeler. Sarı konteynerlerde toplanan bu maddeleri evinizde biriktirirken, sarı çöp poşetini kullanabilirsiniz.

Geri dönüşüme uygun karışık maddeler:

  • Plastik şişeler; mesela bulaşık ve temizlik şişeleri
  • Plastik kutular; mesela yoğurt kutuları vs
  • Plastik torbalar
  • Süt ve meyve suyu kutuları
  • İçecek ve konserve kutuları
  • Deodorant kutuları
  • Plastik ve alüminyum

Geri dönüşüme uygun olmayan karışık maddeler:

  • Kağıt
  • Cam
  • Artık çöpler
  • Tekstiller
  • Ayakkabılar
  • Oyuncaklar
  • Kovalar
  • Ev eşyası
  • Gıda maddeleri

Diğer Atıklar

Piller, tekstil ürünleri, ev eşyaları, elektronik cihazlar, kimyevi atıklar, ilaçlar ve atık yağların da içinde bulunduğu bu grup için de farklı çözümler var.

Piller: Boş pil toplama üniteleri pek çok kamu alanında bulunuyor. Buraları deneyebilirsiniz.

Tekstil Ürünleri: Bazı bölgelerde kullanılmayan kıyafetleri toplayan konteynerler bulunuyor. Bunun dışında bu kıyafetleri ihtiyaç sahiplerine vermeyi deneyebilirsiniz. Eski kıyafetlerinizi alarak, sürdürülebilir bir çözüm sunan markalar da mevcut.

Ev Eşyası: Tekstil ürünleri gibi kullanmadığınız ev eşyalarınızı ihtiyacı olan birine verebilirsiniz. Bunun dışında genellikle belediyeleri arayarak eşyanızdan kurutulabiliyorsunuz. Fakat belediyeler de geri dönüştürmüyor.

Elektronik Cihazlar: En tehlikeli atık gruplarından olan elektronik cihazların da nihai bir çözümü bulunmuyor. Fakat çoğu Avrupa ülkesinde bu atıklar geri dönüştürülüyor. Ayrı bir şekilde siz de bu tip atıklarınızı biriktirebilirsiniz.

Kimyevi Atıklar: Bu tip atıkları (böcek ilaçları, boyalar vb) siyah ve kalın bir çöp poşetinde biriktirerek ağızları kapalı bir şekilde tutmalısınız. Aslında işin özünde, bu atıklara ait kapların yıkanıp, delinip o şekilde biriktirilmesi gerekiyor. Fakat, içlerindeki maddenin suya karışması da ayrı bir kirlilik alanını oluşturuyor. İyisi mi hiç kullanmamak.

İlaçlar: Kullanmadığınız ve tarihi geçen ilaçları bir arada tutarak, eczane ve hastanelere verebilirsiniz. Tıbbi atıklar içinde yerlerini alacaklardır.

Atık Yağlar: Baş belası atık yağlardan kurtulmak epey zor. Çözümler ise, atık yağları pet şişelerde biriktirip belediyeyi aramanız olabilir. Belki gerçekten gelirler. Bunun dışında bazı belediyeler bu konuda duyarlı. Kamu alanlarında atık yağlarınızı biriktiren konteyner görebilirsiniz.

Türkiye’de Geri Dönüşüm

geri donusum, cop, cevre

Tüm yazı boyunca bahsettiğimiz gibi, ülkemizde geri dönüşüm biraz yavaş ilerlese de bu konuda canla başla çalışan kuruluşlar, kişiler ve STK’lar var elbette. Hala bu yazıyı okuyorsanız, tebrikler, bunlardan biri de sizsiniz!

Tüketici Çevre ve Eğitim Vakfı, çevre konusunda epey çalışmalara sahip. ÇEVKO geri dönüşüm alanında yaptığı çalışmalarla farkındalık yaratıyor.

Bu konuda devamlı aktif olan bir diğer dernek ise AGED. Geri dönüşüm konusunda giderek artan farkındalığa bir örnek de İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nden geldi. Artık pet şişelerle İstanbul Kartı doldurabilirsiniz. Haberin detayları şurada.

Sonuç olarak, yaşadığımız evrene karşı saygılı olmak, yine bizler için olumlu sonuç doğuracaktır. Daha kaliteli bir yaşam sürmek için, atık konusuna yeterince dikkati çekmemiz gerekiyor. Herkesin birden çevreye çok duyarlı olmasını beklemesek de, kendi davranışlarımızı değiştirim devam ettirdiğimizde, çevreyi de olumlu olarak etkileyeceğimizi düşünüyoruz. O zaman siz de evinizde çöpleri ayrıştıranlardan olmak istemez misiniz?

Bir cevap yazın

📲 Ücretsiz İndir